Το πάθος του συλλέκτη για τις απεικονίσεις ενδυμασιών από την Οθωμανική Αυτοκρατορία σε βιβλία αλλά και στα λευκώματά του αντανακλά μια ευρύτερη γοητεία για την πολιτισμική αναπαράσταση και τις ιστορικές ενδυμασίες.
Με κύριο στόχο να ικανοποιήσουν την περιέργεια και να καταπολεμήσουν το φόβο των Ευρωπαίων για τους Οθωμανούς, τα βιβλία ενδυμασιών (costume books) εξοικείωναν τη Δύση με τις εξωτικές ανατολίτικες συνήθειες από τον 16ο έως τον 19ο αιώνα. Η αποτύπωση των οθωμανικών ενδυμασιών έδινε τη δυνατότητα στους Ευρωπαίους να αποκωδικοποιήσουν την οθωμανική κοινωνία και τον τρόπο λειτουργίας της, ενώ χρησίμευαν και ως «οδηγός» για διπλωμάτες και άλλους επίδοξους επισκέπτες της σουλτανικής αυλής.
Οι καλλιτέχνες ήταν αρχικά Ευρωπαίοι ταξιδιώτες στην Ανατολή, αλλά από τις αρχές του 18ου αιώνα τους μιμούνταν και Οθωμανοί καλλιτέχνες, αντιλαμβανόμενοι τη μεγάλη ζήτηση για τέτοιες εικονογραφήσεις. Άλλωστε το θέμα παρέμεινε επίκαιρο και μετά την εμφάνιση της φωτογραφίας στα μέσα του 19ου αιώνα.
Στα λευκώματα αυτά, η ενδυμασία παραπέμπει απευθείας σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές ή κοινωνικές τάξεις και οι εικόνες λειτουργούν ως αυταπόδεικτες αλήθειες μιας άγνωστης πραγματικότητας. Η ενδυμασία, ως σύμβολο πολιτισμικής διαφοράς, αναπαριστούσε τον τρόπο ζωής, με αποτέλεσμα η Δύση να αντιλαμβάνεται και να αναπαριστά την Ανατολή μέσω αυτών των εικόνων. Οι εκδόσεις αυτές διατηρούσαν την αυθεντικότητα, αλλά προσαρμόζονταν στα εμπορικά πρότυπα του ευρωπαϊκού κοινού, αναπαράγοντας οικεία πρότυπα, όπως έμφυλες σχέσεις ή κοινωνικές τάξεις.
Ανδρικές και γυναικείες ενδυμασίες από τις δυτικές περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Auguste Racinet Le costume historique (Παρίσι, 1876-1888).
Ανδρικές και γυναικείες ενδυμασίες από τις δυτικές περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Auguste Racinet Le costume historique (Παρίσι, 1876-1888).
Αξιωματούχος με πολυτελή ενδυμασία και χαρακτηριστικό κάλυμμα κεφαλής (τουρμπάνι) περπατά με γυναικεία συντροφιά. Νεαρός ακόλουθος που κρατά την κάπα του τον ακολουθεί. Tην εικόνα συνοδεύει έμμετρο τετράστιχο που αναφέρεται στην Ασία.
Ευνοούμενη από το χαρέμι του Σουλτάνου. Την εικόνα συνοδεύει τετράστιχο.
Les quatre premiers livres des navigations et peregrinations orientales του Nicolas de Nicolay (1567)
Γυναίκα από την Περσία με μακρύ ένδυμα. Les quatre premiers livres des navigations et peregrinations orientales του Nicolas de Nicolay (1567)
Εβραίος έμπορος. Κρατά υφάσματα στο αριστερό του χέρι και φέρι κάλυμμα κεφαλής (τουρμπάνι).
Les quatre premiers livres des navigations et peregrinations orientales του Nicolas de Nicolay (1567)
Ελληνίδα με πτυχωτό πρωινό ένδυμα και κάλυμμα κεφαλής στα ιδιαίτερα διαμερίσματά της. Η εικόνα χαράχτηκε από τον LeHay.
Από την έκδοση του Γάλλου διπλωμάτη Charles de Ferriol, Recueil de cent estampes représentant différentes nations du Levant (Παρίσι, 1714).
«Νεαρή Ελληνίδα πολυτελώς ενδεδυμένη, 1825»
Polydore Jean Charles, Pauquet
«Greek Archon». Έλληνας πρόκριτος πολυτελώς ενδεδυμένος και με κάλυμμα κεφαλής. Πίνει από φλυτζάνι και κρατά μακριά πίπα. 1828.
Εικόνα βασισμένη στον βαρόνο Otto Magnus von Stackelberg, Costumes et usages des peuples de la Grèce moderne (Ρώμη, 1825), που παρουσιάζει τις ενδυμασίες και τον τρόπο ζωής των Νεοελλήνων, βασισμένο σε σχέδια του 1811.
Ελληνίδα νύφη με γαμήλια ενδυμασία. Φέρει εντυπωσιακό κάλυμμα κεφαλής, στολισμένο με νομίσματα και πέρλες. Βασισμένη στον Otto Magnus von Stackelberg. Η εικόνα χαράκτηκε από τον G. Mochetti.
Ελληνίδα με μακρύ ένδυμα και λευκό μαντήλι στο κεφάλι. 1828. Βασισμένη στον Otto Magnus von Stackelberg.
Νεαρή Τουρκάλα και Ελληνίδες από την Κωνσταντινούπολη με μακριά ενδύματα και μαντήλια στο κεφάλι.
Από το βιβλίο του Peter Edmund Laurent, Recollections of a classical Tour through various Parts of Greece, Turkey, and Italy, made in the Years 1818 & 1819 (Λονδίνο, 1821)
Γυναίκες από την Άνδρο με τις χαρακτηριστικές τους ενδυμασίες. Την εικόνα συνοδεύει κείμενο, όπου δίνονται πληροφορίες για την ενδυμασία των εικονιζόμενων προσώπων και για το νησί γενικότερα (1802). Σχέδιο του Octavien Dalvimart που χαράχτηκε από τον Dadley.
Από το The Costume of Turkey, illustrated with engravings and descriptions in English and French (Λονδίνο, 1802 και 1804).
Γυναίκα από την Κάσο πλέκει τα μαλλιά της καθισμένη καταγής. 1828. Εικόνα βασισμένη σε σχέδιο του Otto Magnus von Stackelberg.
Γυναίκα από την Κύθνο (Thermia) με τη χαρακτηριστική της ενδυμασία και μαντήλι στο κεφάλι κρατά καλάθι. 1826. Σκίτσο βασισμένο στο έργο του βαρώνου Otto Magnus von Stackelberg.
Γυναίκα από τη Μύκονο με τη χαρακτηριστκή της ενδυμασία και κάλυμμα κεφαλής πλέκει. Σκίτσο βασισμένο στο έργο του βαρώνου Otto Magnus von Stackelberg.
Νεαρή γυναίκα από τη Νάξο με τη χαρακτηριστική της ενδυμασία. Βασισμένο σε αντίγραφο πίνακα που είχε παραγγείλει ο μαρκήσιος de Ferriol το 1707.
Άνδρας από την Χίο με τη χαρακτηριστική του ενδυμασία και κάλυμμα κεφαλής. Βασισμένο σε αντίγραφο πίνακα που είχε παραγγείλει ο μαρκήσιος de Ferriol το 1707.
«Holiday Dress of the Peasantry». Χωρικές από την Κέρκυρα με τις καλές τους φορεσιές. Η εικόνα συνοδεύεται από κείμενο, όπου δίνονται πληροφορίες για τις ενδυμασίες των γυναικών στο συγκεκριμένο νησί. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα περίπλοκα καλύμματα κεφαλής. Κάτω από τον τίτλο με μολύβι η σημείωση: "MacBean, 1854".
«Fancy Ball Dress No. 2». Νεαρή Ελληνίδα με την καλή της φορεσιά με φόντο την Ακρόπολη. Σχέδιο του J. Bouvier, τυπωμένο από τους Lefevre & Co.
Ιματιογραφία
