Ανδρικές και γυναικείες ενδυμασίες από τις δυτικές περιοχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Αξιωματούχος με πολυτελή ενδυμασία και χαρακτηριστικό κάλυμμα κεφαλής (τουρμπάνι) περπατά με γυναικεία συντροφιά. Νεαρός ακόλουθος που κρατά την κάπα του τον ακολουθεί. Tην εικόνα συνοδεύει έμμετρο τετράστιχο που αναφέρεται στην Ασία.

Ευνοούμενη από το χαρέμι του Σουλτάνου. Την εικόνα συνοδεύει τετράστιχο.

Γυναίκα από την Περσία με μακρύ ένδυμα. Les quatre premiers livres des navigations et peregrinations orientales του Nicolas de Nicolay (1567)

Εβραίος έμπορος. Κρατά υφάσματα στο αριστερό του χέρι και φέρι κάλυμμα κεφαλής (τουρμπάνι).

Ελληνίδα με πτυχωτό πρωινό ένδυμα και κάλυμμα κεφαλής στα ιδιαίτερα διαμερίσματά της. Η εικόνα χαράχτηκε από τον LeHay.

«Νεαρή Ελληνίδα πολυτελώς ενδεδυμένη, 1825»

«Greek Archon». Έλληνας πρόκριτος πολυτελώς ενδεδυμένος και με κάλυμμα κεφαλής. Πίνει από φλυτζάνι και κρατά μακριά πίπα. 1828.

Ελληνίδα νύφη με γαμήλια ενδυμασία. Φέρει εντυπωσιακό κάλυμμα κεφαλής, στολισμένο με νομίσματα και πέρλες. Βασισμένη στον Otto Magnus von Stackelberg. Η εικόνα χαράκτηκε από τον G. Mochetti.

Ελληνίδα με μακρύ ένδυμα και λευκό μαντήλι στο κεφάλι. 1828. Βασισμένη στον Otto Magnus von Stackelberg.

Νεαρή Τουρκάλα και Ελληνίδες από την Κωνσταντινούπολη με μακριά ενδύματα και μαντήλια στο κεφάλι.

Γυναίκες από την Άνδρο με τις χαρακτηριστικές τους ενδυμασίες. Την εικόνα συνοδεύει κείμενο, όπου δίνονται πληροφορίες για την ενδυμασία των εικονιζόμενων προσώπων και για το νησί γενικότερα (1802). Σχέδιο του Octavien Dalvimart που χαράχτηκε από τον Dadley.

Γυναίκα από την Κάσο πλέκει τα μαλλιά της καθισμένη καταγής. 1828. Εικόνα βασισμένη σε σχέδιο του Otto Magnus von Stackelberg.

Γυναίκα από την Κύθνο (Thermia) με τη χαρακτηριστική της ενδυμασία και μαντήλι στο κεφάλι κρατά καλάθι. 1826. Σκίτσο βασισμένο στο έργο του βαρώνου Otto Magnus von Stackelberg.

Γυναίκα από τη Μύκονο με τη χαρακτηριστκή της ενδυμασία και κάλυμμα κεφαλής πλέκει. Σκίτσο βασισμένο στο έργο του βαρώνου Otto Magnus von Stackelberg.

Νεαρή γυναίκα από τη Νάξο με τη χαρακτηριστική της ενδυμασία. Βασισμένο σε αντίγραφο πίνακα που είχε παραγγείλει ο μαρκήσιος de Ferriol το 1707.

Άνδρας από την Χίο με τη χαρακτηριστική του ενδυμασία και κάλυμμα κεφαλής. Βασισμένο σε αντίγραφο πίνακα που είχε παραγγείλει ο μαρκήσιος de Ferriol το 1707.

«Holiday Dress of the Peasantry». Χωρικές από την Κέρκυρα με τις καλές τους φορεσιές. Η εικόνα συνοδεύεται από κείμενο, όπου δίνονται πληροφορίες για τις ενδυμασίες των γυναικών στο συγκεκριμένο νησί. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα περίπλοκα καλύμματα κεφαλής. Κάτω από τον τίτλο με μολύβι η σημείωση: "MacBean, 1854".

«Fancy Ball Dress No. 2». Νεαρή Ελληνίδα με την καλή της φορεσιά με φόντο την Ακρόπολη. Σχέδιο του J. Bouvier, τυπωμένο από τους Lefevre & Co.

Εφήμερα (μενού προσκλήσεις, εισιτήρια) από τη ζωή στο Λονδίνο. Ι. Γεννάδιος και οικογένεια. Λονδίνο και Βασιλικό Ιωβηλαίο (1897–1901).

Η κηδεία της βασίλισσας Βικτωρίας, 2 Φεβρουαρίου 1901. Ι. Γεννάδιος και οικογένεια. Λονδίνο και Βασιλικό Ιωβηλαίο (1897-1901).

Φωτογραφίες από την Ήπειρο και την απελευθέρωση των Ιωαννίνων (22/2/1913). Στο μακεδονικό μέτωπο κατά τη διάρκεια του Α` Παγκοσμίου Πολέμου, ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Γάλλος στρατηγός Regnault χαιρετίζουν τα συμμαχικά στρατεύματα της Αντάντ. Ιστοριογραφία, 1912 – 1913.

Αποκόμματα από τον Τύπο σχετικά με τον πόλεμο του 1897. Ιστοριογραφία Ζ΄. Κρήτη 1897 – 1905.

Χαρακτικά και φωτογραφίες από ενδυμασίες της Κρήτης και των νησιών. Ιματιογραφία Δ΄. Ελλάς, Νήσοι, Ήθη, Έθιμα.

Εισιτήριο εισόδου του Ιωάννη Γενναδίου σε εκδήλωση προς τιμήν του Gladstone, 13/10/1881.

Απόσπασμα από την εισαγωγή του καταλόγου του Ιωάννη Γενναδίου.

Επαγγελματική κάρτα του βιβλιοδέτη-συντηρητή C. J. Hutchins.

Φωτογραφίες από τα εγκαίνια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, 23 Απριλίου 1926.

Φωτογραφίες από τα εγκαίνια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, 23 Απριλίου 1926.

Φωτογραφίες από τα εγκαίνια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, 23 Απριλίου 1926.

Φωτογραφίες από τα εγκαίνια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, 23 Απριλίου 1926.

Φωτογραφίες από τα εγκαίνια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, 23 Απριλίου 1926.

Το κεντρικό αναγνωστήριο της Γενναδείου Βιβλιοθήκης.

Φωτογραφία του εσωτερικού της Γενναδείου Βιβλιοθήκης με μεγάλα βιβλία.

Βιβλιόσημο που έφτιαξε ο συλλέκτης για τα βιβλία της συλλογής του, όπου χρησιμοποιεί το ρητό του Ιωάννη Χρυσόστομου «Κτάσθε βιβλία, ψυχής φάρμακα.»

Άρθρο της αμερικανικής εφημερίδας New York Times για την απόφαση του Ιωάννη Γενναδίου να δωρίσει στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα τη βιβλιοθήκη του (24.07.1922)

Ο Ιωάννης Γεννάδιος και η σύζυγός του Ανθή στους κήπους της Γενναδείου βιβλιοθήκης την ημέρα μετά τα εγκαίνια στις 24 Απριλίου 1926

Σε αχρονολόγητη επιστολή, αλλά μάλλον γραμμένη το 1879, ενόσω το Ιλίου Μέλαθρον βρισκόταν υπό κατασκευή, ο Ερρίκος ευχήθηκε στη Σοφία να γιορτάσουν εκεί την αργυρή και χρυσή επέτειο των γάμων τους, αλλά και τους γάμους των παιδιών τους: «είθε εορτάσωμεν εν αυτώ ουχί μόνον τους ημετέρους ως λέγεται αργυρούς και χρυσούς γάμους αλλά και τους των ημετέρων παίδων γάμους, υγιαίνοντες, ομοφρονούντες τε και ευδαίμονες».

Η Σοφία Σλήμαν, 1880 περίπου. Κάπως έτσι ντυμένη φανταζόμαστε τη Σοφία να υποδέχεται τους καλεσμένους του ζεύγους στη μεγάλη δεξίωση που παρέθεσαν στις 30 Ιανουαρίου 1881.

Στις 21 Σεπτεμβρίου 1890, ο Σλήμαν γιόρτασε την 21η επέτειο των γάμων τους στην Αθήνα χωρίς τη Σοφία και τα παιδιά που τους είχε στείλει στην Kaltenleutgeben, λουτρόπολη της Αυστρίας. Μόνος και με στοχαστική διάθεση έκανε απολογισμό των δύο δεκαετιών έγγαμης ζωής τους καταλήγοντας ότι η Σοφία υπήρξε αγαπημένη σύντροφος και συνοδοιπόρος και άξια μητέρα: «… ορώ ότι αι Μοίραι πολλά μεν επουλώσαντο ημείν πικρά πολλά δε και ηδεία· επειδή δε ατενίζειν ειωθώμεν τα παρεληλυθότα διά ροδοειδούς καλύπτρας, επελανθανόμενοι των παρεληλυθότων δεινών. Μεμνημένοι δε μόνον των ηδέων, ου δύναμαι αρκούντως εγκωμιάζειν τον ημέτερον γάμον και γαρ ουκ επαύσω ποτέ ούσα μοι άλοχος προσφιλής και εταίρος αγαθός και κυβερνήτης εν ταις δυσκολίαις πιστός έτι δε συνέμπορος φιλόφρων και μήτηρ των ου τυχουσών.»

Μετά από τεσσερισήμισι μήνες απουσίας, στις αρχές Νοεμβρίου του 1890, ο Ερρίκος συνάντησε τη Σοφία και τα παιδιά για τελευταία φορά στην Κέρκυρα. Τρεις μέρες αργότερα αναχώρησε με προορισμό τη Χάλλη της Γερμανίας για να χειρουργηθεί στο αυτί του εξαιτίας μιας χρόνιας πάθησης. Ο Σλήμαν θα πεθάνει από μετεγχειρητικές επιπλοκές τα Χριστούγεννα στην Νάπολη καθοδόν προς Ελλάδα. Μόλις είχε στείλει δύο τηλεγραφήματα στη Σοφία να τον περιμένουν για τις γιορτές: “Come state? Arriveró sabbato matina.”

Μετά από τεσσερισήμισι μήνες απουσίας, στις αρχές Νοεμβρίου του 1890, ο Ερρίκος συνάντησε τη Σοφία και τα παιδιά για τελευταία φορά στην Κέρκυρα. Τρεις μέρες αργότερα αναχώρησε με προορισμό τη Χάλλη της Γερμανίας για να χειρουργηθεί στο αυτί του εξαιτίας μιας χρόνιας πάθησης. Ο Σλήμαν θα πεθάνει από μετεγχειρητικές επιπλοκές τα Χριστούγεννα στην Νάπολη καθοδόν προς Ελλάδα. Μόλις είχε στείλει δύο τηλεγραφήματα στη Σοφία να τον περιμένουν για τις γιορτές: “Come state? Arriveró sabbato matina.”

Από τους πρώτους που έστειλε συλλυπητήριο τηλεγράφημα στη Σοφία ήταν ο Γερμανός Αυτοκράτορας Γουλιέλμος Β’.

Το επίσημο αγγελτήριο της κηδείας του Σλήμαν στις 4 Ιανουαρίου 1891

H Σοφία Σλήμαν σε ρόλο γιαγιάς με την κόρη της Ανδρομάχη και τον γαμπρό της Λέοντα Μελά, 1900 περίπου.

Η Σοφία Σλήμαν σε μεγαλύτερη ηλικία.

Sergei Schliemann, 1872.

Nadezhda Schliemann, δεκαετία 1870.

Στις αρχές του 1886, με τη βοήθεια της μητέρας του, ο επτάχρονος Αγαμέμνων (γνωστός και ως «παπά-παιδί», επειδή είχε πάρει από τον χαρακτήρα του πατέρα του) ευχαριστεί τον πατέρα του, που έλειπε σε ταξίδι στην Κούβα, για τα σπάνια γραμματόσημα που του στέλνει και εκφράζει τη λύπη του που δεν ήταν αρκετά μεγάλος να ταξιδέψει μαζί του. Στον ίδιο φάκελο η Σοφία εσώκλεισε άλλο γράμμα του μικρού Μεμέκου (όπως ήταν το χαϊδευτικό του) γραμμένο στα γερμανικά, ώστε να δει ο Ερρίκος την πρόοδο του γιου του.

Στις αρχές του 1886, με τη βοήθεια της μητέρας του, ο επτάχρονος Αγαμέμνων (γνωστός και ως «παπά-παιδί», επειδή είχε πάρει από τον χαρακτήρα του πατέρα του) ευχαριστεί τον πατέρα του, που έλειπε σε ταξίδι στην Κούβα, για τα σπάνια γραμματόσημα που του στέλνει και εκφράζει τη λύπη του που δεν ήταν αρκετά μεγάλος να ταξιδέψει μαζί του. Στον ίδιο φάκελο η Σοφία εσώκλεισε άλλο γράμμα του μικρού Μεμέκου (όπως ήταν το χαϊδευτικό του) γραμμένο στα γερμανικά, ώστε να δει ο Ερρίκος την πρόοδο του γιου του.

Στις αρχές του 1886, με τη βοήθεια της μητέρας του, ο επτάχρονος Αγαμέμνων (γνωστός και ως «παπά-παιδί», επειδή είχε πάρει από τον χαρακτήρα του πατέρα του) ευχαριστεί τον πατέρα του, που έλειπε σε ταξίδι στην Κούβα, για τα σπάνια γραμματόσημα που του στέλνει και εκφράζει τη λύπη του που δεν ήταν αρκετά μεγάλος να ταξιδέψει μαζί του. Στον ίδιο φάκελο η Σοφία εσώκλεισε άλλο γράμμα του μικρού Μεμέκου (όπως ήταν το χαϊδευτικό του) γραμμένο στα γερμανικά, ώστε να δει ο Ερρίκος την πρόοδο του γιου του

Στις 5 Ιουλίου 1887 ο Ερρίκος έστειλε γράμμα στον γιο του με τα νέα της γάτας τους της Τζινζινάτας. Ο Αγαμέμνων ήταν 12 χρονών όταν πέθανε ο πατέρας του.

Γράμμα της Ανδρομάχης προς τον πατέρα της στα γερμανικά, χωρίς ημερομηνία, πιθανότατα από τη δεκαετία του 1880.

Γράμμα της Ανδρομάχης προς τον πατέρα της στα γερμανικά, χωρίς ημερομηνία, πιθανότατα από τη δεκαετία του 1880.

Στις 8 Δεκεμβρίου 1886, από το Κάιρο, ο Σλήμαν έγραψε στην κόρη του Ανδρομάχη επαινώντάς την για τα καλά αγγλικά της: «I had the very greatest pleasure in receiving your charming letter […], the more so as it is written in good English and shows that you have made great progress of late under the wise direction of your excellent professor Miss Aρήτη…».

Στο ίδιο γράμμα ο Σλήμαν πληροφορούσε την Ανδρομάχη για την ανασκαφή της μεγάλης Σφίγγας στη Γκίζα: «The Great Sphinx is now being excavated and its colossal paws have already come to light…». Την ίδια πληροφορία έχουμε και από το ημερολόγιό του.

«Μέγα θαῦμα ἡ Σφὶγξ ἡ ἐκ τῆς πέτρας λελαξευμένη· οἱ ἐκτεινόμενοι πόδες αὐτῆς ἐκ μικρῶν πελεκητῶν λίθων κατεσκευασμένοι καὶ 50 ποδῶν μήκους εἰσὶ. Ὁ τράχηλος τῆς Σφιγγὸς πολὺ ὑπό τοῦ χρόνου λελωβημένος τὸ πρόσωπον ὑπὸ έρυθροῦ χρώματος κεχρωσμένον. Μεταξὺ τῶν μηρῶν μία πλὰξ μετ’ ἐπιγραφῆς φερούσης τοὔνομα Thutmes IV. Πρὸ τοῦ δρόμου τοῦ ἐς τὴν Σφίγα ἄγοντος μία εὐρεῖα κλίμαξ ἐκ πλακῶν. Ἀνασκάπτεται νῦν ἡ Σφὶγξ, ἀλλά τὰ χρήματα ἅ ἔχει τὸ μουσεῖον οὐχ ἐπαρκεῖ. ᾨκοδομήθη ποτε κύκλῳ τῆς Σφιγγὸς τεῖχος ἐξ ὠμῶν πλίνθων οὗ μένει μεγάλα λείψανα».

Η ανασκαφή της Μεγάλης Σφίγγας στη Γκίζα της Αιγύπτου, 1886 περίπου.

Σε γράμμα της προς τον Ερρίκο από το Παρίσι το 1877, η Σοφία, παρόλο που συμπάσχει με τον Sergei ο οποίος είναι ερωτευμένος με Ρωσίδα ηθοποιό, θεωρεί ότι η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στο γεγονός ότι ο νεαρός ζει μακριά από τη μητέρα του: «η μόνη ελπίς του υιού Σου είναι να ζήση πλησίον της Μητρός του…» και ότι δεν ήταν σωστό για το νεαρό Sergei να περιφέρεται «μόνος του εις τας πόλεις»

Σε γράμμα της προς τον Ερρίκο από το Παρίσι το 1877, η Σοφία, παρόλο που συμπάσχει με τον Sergei ο οποίος είναι ερωτευμένος με Ρωσίδα ηθοποιό, θεωρεί ότι η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στο γεγονός ότι ο νεαρός ζει μακριά από τη μητέρα του: «η μόνη ελπίς του υιού Σου είναι να ζήση πλησίον της Μητρός του…» και ότι δεν ήταν σωστό για το νεαρό Sergei να περιφέρεται «μόνος του εις τας πόλεις»

Στις 14 Σεπτεμβρίου 1873, σε επιστολή του από το Κίεβο γραμμένη στα γαλλικά, ο Sergei συγχαίρει τον πατέρα του για την ανακάλυψη του Θησαυρού του Πριάμου ζητώντας περισσότερες πληροφορίες.

Στις 14 Σεπτεμβρίου 1873, σε επιστολή του από το Κίεβο γραμμένη στα γαλλικά, ο Sergei συγχαίρει τον πατέρα του για την ανακάλυψη του Θησαυρού του Πριάμου ζητώντας περισσότερες πληροφορίες.

Σε επιστολή της γραμμένη στα γερμανικά, στις 9 Δεκεμβρίου 1886, η Nadezhda ευχαριστεί τον πατέρα της για τα 500 ρούβλια που της έστειλε, επισημαίνοντας όμως ότι για να ζήσει κανείς άνετα στην Αγία Πετρούπολη χρειάζεται 5000 ρούβλια.

Σε επιστολή της γραμμένη στα γερμανικά, στις 9 Δεκεμβρίου 1886, η Nadezhda ευχαριστεί τον πατέρα της για τα 500 ρούβλια που της έστειλε, επισημαίνοντας όμως ότι για να ζήσει κανείς άνετα στην Αγία Πετρούπολη χρειάζεται 5000 ρούβλια.

Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, Τμήμα Αρχείων

Στις 29 Ιουλίου 1883, με τις σχέσεις τους ήδη σε ένταση έχοντας υποχρεώσει τη Σοφία και τα παιδιά να περάσουν κάποιες εβδομάδες με την οικογένειά του στο Ankershagen («διά της επιμονής Σου όπως ημάς φέρης εν Ankershagen εναντίον της θελήσεώς μου»), η Σοφία του γράφει από το Carlsbad ότι ο μόνος τρόπος πλέον για να ευτυχήσουν είναι να ζουν εκ του μακρόθεν: «πρέπει να ζητήσωμεν να γίνωμεν ευτυχείς μακράν όντες». Εάν δε σταματήσει να τον αγαπάει «μεγάλως θα κλαύσης, ουδείς αγαπήσει Σε ως εγώ ουδεμιά». Επίσης της προκαλεί οργή όταν ο Σλήμαν λέει στον κόσμο ότι είναι δήθεν άρρωστη. Αντίθετα είναι πολύ υγιής για να τον ανέχεται και να τον συγχωρεί: «παρά πολύ υγιή εαυτήν αισθάνομαι, άλλως πώς ει δυνατόν ανεχθήναι και λησμονήσαι τα αίτια άπερ Σοι εμοί έγινες πρόξενος».

Στις 29 Ιουλίου 1883, με τις σχέσεις τους ήδη σε ένταση έχοντας υποχρεώσει τη Σοφία και τα παιδιά να περάσουν κάποιες εβδομάδες με την οικογένειά του στο Ankershagen («διά της επιμονής Σου όπως ημάς φέρης εν Ankershagen εναντίον της θελήσεώς μου»), η Σοφία του γράφει από το Carlsbad ότι ο μόνος τρόπος πλέον για να ευτυχήσουν είναι να ζουν εκ του μακρόθεν: «πρέπει να ζητήσωμεν να γίνωμεν ευτυχείς μακράν όντες». Εάν δε σταματήσει να τον αγαπάει «μεγάλως θα κλαύσης, ουδείς αγαπήσει Σε ως εγώ ουδεμιά». Επίσης της προκαλεί οργή όταν ο Σλήμαν λέει στον κόσμο ότι είναι δήθεν άρρωστη. Αντίθετα είναι πολύ υγιής για να τον ανέχεται και να τον συγχωρεί: «παρά πολύ υγιή εαυτήν αισθάνομαι, άλλως πώς ει δυνατόν ανεχθήναι και λησμονήσαι τα αίτια άπερ Σοι εμοί έγινες πρόξενος».

Σε άλλο γράμμα από το Karlsbad (30 Ιουλίου 1883) του επισημαίνει ότι δεν πρόκειται να βρει την υγεία της στις υδροθεραπείες αλλά μόνο στη γαλήνη της ψυχής της, η οποία γαλήνη εξαρτάται από τη συμπεριφορά του.

Σε άλλο γράμμα από το Karlsbad (30 Ιουλίου 1883) του επισημαίνει ότι δεν πρόκειται να βρει την υγεία της στις υδροθεραπείες αλλά μόνο στη γαλήνη της ψυχής της, η οποία γαλήνη εξαρτάται από τη συμπεριφορά του.

Tρεις εβδομάδες αργότερα, στις 22 Αυγούστου 1883, αυτή τη φορά από το Franzensbad, η Σοφία του γράφει: «Απηύδησα πλέον των λουτρών…». Προηγουμένως τον ευχαριστεί για τη φωτογραφία που της έστειλε από το Bad Wildungen και σχολιάζει με χιούμορ: «Η φωτογραφία σου… είναι εκφραστικωτάτη, αναγιγνώσκω μέσα εκεί όλον μου τον Ερρικάκη, βεβαίως μ’ ενθυμήθης κατ’ εκείνην την στιγμήν, διότι οσάκις προς εμέ ομιλείς έχεις αυτήν την φυσιογνωμίαν».

«Το ηθικόν μέρος […] ωφεληθή και άνευ της ελβετικής ανατροφής, γνωρίζω νέας αίτινες εν ταις αγκάλαις απλουστάτων μητέρων εδιδάχθησαν άπαντα τα καθήκοντά των και ηδύναντο να γίνωσιν αι παραδειγματικαί σύζυγοι και Μητέρες περιστάσεως δοθείσης…» γράφει η Σοφία στις 4 Νοεμβρίου 1885. Μάλλον αναφερόταν στον εαυτό της και στη δική της μητέρα.

«Το ηθικόν μέρος […] ωφεληθή και άνευ της ελβετικής ανατροφής, γνωρίζω νέας αίτινες εν ταις αγκάλαις απλουστάτων μητέρων εδιδάχθησαν άπαντα τα καθήκοντά των και ηδύναντο να γίνωσιν αι παραδειγματικαί σύζυγοι και Μητέρες περιστάσεως δοθείσης…» γράφει η Σοφία στις 4 Νοεμβρίου 1885. Μάλλον αναφερόταν στον εαυτό της και στη δική της μητέρα.

«Το ηθικόν μέρος […] ωφεληθή και άνευ της ελβετικής ανατροφής, γνωρίζω νέας αίτινες εν ταις αγκάλαις απλουστάτων μητέρων εδιδάχθησαν άπαντα τα καθήκοντά των και ηδύναντο να γίνωσιν αι παραδειγματικαί σύζυγοι και Μητέρες περιστάσεως δοθείσης…» γράφει η Σοφία στις 4 Νοεμβρίου 1885. Μάλλον αναφερόταν στον εαυτό της και στη δική της μητέρα.

«Το ηθικόν μέρος […] ωφεληθή και άνευ της ελβετικής ανατροφής, γνωρίζω νέας αίτινες εν ταις αγκάλαις απλουστάτων μητέρων εδιδάχθησαν άπαντα τα καθήκοντά των και ηδύναντο να γίνωσιν αι παραδειγματικαί σύζυγοι και Μητέρες περιστάσεως δοθείσης…» γράφει η Σοφία στις 4 Νοεμβρίου 1885. Μάλλον αναφερόταν στον εαυτό της και στη δική της μητέρα.

Η Σοφία Εγγαστρωμένου (μετέπειρα Σλήμαν), καθισμένη δεξιά, με τη μητέρα της Βικτωρία και μία από τις αδελφές της, 1870 περίπου. Φωτογραφία: Μαργαρίτης και Κωνσταντίνου.

Στις 28 Δεκεμβρίου 1885, η Σοφία μετέφερε στον Ερρίκο όσα της έχει πει η Ανδρομάχη περί του ελβετικού οικοτροφείου: «Εκάστη εις το Pensionat έχει εραστήν εμένα με γελούν ότι δεν έχω, προσέθεσεν η Ανδρομαχίδιον…» συμπληρώνοντας «Διά μιας μοι ήλθεν η ιδέα ως εξ Ουρανού, διατί να μην πάρω τα παιδιά μας και να υπάγω εις τον ημέτερον οίκον να απολαύσω του Ηλίου και να αποφύγω χειρότερα, τι έμαθεν η Ανδρ. εις το διάστημα των 4 μηνών…».

Στις 28 Δεκεμβρίου 1885, η Σοφία μετέφερε στον Ερρίκο όσα της έχει πει η Ανδρομάχη περί του ελβετικού οικοτροφείου: «Εκάστη εις το Pensionat έχει εραστήν εμένα με γελούν ότι δεν έχω, προσέθεσεν η Ανδρομαχίδιον…» συμπληρώνοντας «Διά μιας μοι ήλθεν η ιδέα ως εξ Ουρανού, διατί να μην πάρω τα παιδιά μας και να υπάγω εις τον ημέτερον οίκον να απολαύσω του Ηλίου και να αποφύγω χειρότερα, τι έμαθεν η Ανδρ. εις το διάστημα των 4 μηνών…».

Η κόρη του ζεύγους, Ανδρομάχη Σλήμαν, 1888.

Στις επιπλήξεις του, απαντά με οργή στις 11 Αυγούστου 1886: «Ύστερον από 17 ετών γάμον δύσκολον, νομίζω ότι εγώ έχω τον βαθμόν υπέρ πάσαν άλλην σύζυγον δικαιότερον λάβει, υπηρέτησα ως καλός σύντροφος επομένως έχω δίκαια επί των δικαίων σου να απαιτήσω, τα σωματικά σου δίκαια ουχ έξω, έστω τα υλικά σου να ζήσης συ να μοι τα χορηγήσεις εύχομαι…».

Στις επιπλήξεις του, απαντά με οργή στις 11 Αυγούστου 1886: «Ύστερον από 17 ετών γάμον δύσκολον, νομίζω ότι εγώ έχω τον βαθμόν υπέρ πάσαν άλλην σύζυγον δικαιότερον λάβει, υπηρέτησα ως καλός σύντροφος επομένως έχω δίκαια επί των δικαίων σου να απαιτήσω, τα σωματικά σου δίκαια ουχ έξω, έστω τα υλικά σου να ζήσης συ να μοι τα χορηγήσεις εύχομαι…».

Στις επιπλήξεις του, απαντά με οργή στις 11 Αυγούστου 1886: «Ύστερον από 17 ετών γάμον δύσκολον, νομίζω ότι εγώ έχω τον βαθμόν υπέρ πάσαν άλλην σύζυγον δικαιότερον λάβει, υπηρέτησα ως καλός σύντροφος επομένως έχω δίκαια επί των δικαίων σου να απαιτήσω, τα σωματικά σου δίκαια ουχ έξω, έστω τα υλικά σου να ζήσης συ να μοι τα χορηγήσεις εύχομαι…».

Το ξενοδοχείο Pavillon Imperial στην Boulogne-sur-Mer, περ. 1880.

Με δικαιολογία τις επαγγελματικές υποχρεώσεις του, ο Ερρίκος δεν θα περάσει ούτε τα Χριστούγεννα μαζί τους. Απορημένη και έκπληκτη η Σοφία του έγραψε στις 11 Δεκεμβρίου 1877: «Πώς λέγεις ότι δεν θα είσαι διά τα Χριστούγεννα μαζί μας, είναι δυνατόν;»

Με δικαιολογία τις επαγγελματικές υποχρεώσεις του, ο Ερρίκος δεν θα περάσει ούτε τα Χριστούγεννα μαζί τους. Απορημένη και έκπληκτη η Σοφία του έγραψε στις 11 Δεκεμβρίου 1877: «Πώς λέγεις ότι δεν θα είσαι διά τα Χριστούγεννα μαζί μας, είναι δυνατόν;»

Σε άλλη επιστολή της ίδιας περιόδου, η Σοφία εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για τα λιγόλογα γράμματά του: «Χθες παρέλαβον αχρονολόγητον επιστολήν περιέχουσαν 2 γραμμάς, διατί ψυχή μου δεν με θεωρείς και εμένα ως μίαν των ασχολιών Σου;»

Άποψη του κτηρίου στην οδό Boulevard Hausmann 53, όπως είναι σήμερα, όπου η Σοφία πέρασε τους εννέα μοναχικούς μήνες από τον Αύγουστο του 1877 έως τον Απρίλιο του 1878.

Πέρα από τη μεγάλη μοναξιά που ένιωθε, «αποθνήσκω εκ μελαγχολίας» του έγραφε, η Σοφία είχε να αντιμετωπίσει ένα επιπλέον σοβαρό πρόβλημα: την έλλειψη χρημάτων. Ο Σλήμαν, τσιγκούνης από φύση, τους άφηνε συχνά χωρίς χρήματα θεωρώντας ότι η Σοφία ξόδευε παραπάνω απ’ ότι έπρεπε: «… έχω εντροπήν του εαυτού μου ότι λογίζομαι σύζυγος του Σχλιέμανν και έρχεται να πληρώσω κάρβουνα, τον τάπητα κλπ. και πρέπει να είπω να με περιμένουν…» του γράφει στις 29 Αυγούστου 1877.

Πέρα από τη μεγάλη μοναξιά που ένιωθε, «αποθνήσκω εκ μελαγχολίας» του έγραφε, η Σοφία είχε να αντιμετωπίσει ένα επιπλέον σοβαρό πρόβλημα: την έλλειψη χρημάτων. Ο Σλήμαν, τσιγκούνης από φύση, τους άφηνε συχνά χωρίς χρήματα θεωρώντας ότι η Σοφία ξόδευε παραπάνω απ’ ότι έπρεπε: «… έχω εντροπήν του εαυτού μου ότι λογίζομαι σύζυγος του Σχλιέμανν και έρχεται να πληρώσω κάρβουνα, τον τάπητα κλπ. και πρέπει να είπω να με περιμένουν…» του γράφει στις 29 Αυγούστου 1877.

Σε άλλο γράμμα της από τις 29 Νοεμβρίου 1877, η Σοφία παραπονιέται για τις «ατόπους παρατηρήσεις» του Ερρίκου περί εξόδων: «Ψυχάκι μου διατί μου κάμεις ατόπους παρατηρήσεις περί των εξόδων, τι να κάμω δεν ηξεύρω, νομίζεις ότι έκαστον φράγκον δεν το λογαριάζω και με πόνον το εξοδεύω, αλλά τι να κάμω δεν ηξεύρω. Να μην φάγωμεν, να μην εξοδεύσω διά τα πλέον χρήσιμα».

Σε άλλο γράμμα της από τις 29 Νοεμβρίου 1877, η Σοφία παραπονιέται για τις «ατόπους παρατηρήσεις» του Ερρίκου περί εξόδων: «Ψυχάκι μου διατί μου κάμεις ατόπους παρατηρήσεις περί των εξόδων, τι να κάμω δεν ηξεύρω, νομίζεις ότι έκαστον φράγκον δεν το λογαριάζω και με πόνον το εξοδεύω, αλλά τι να κάμω δεν ηξεύρω. Να μην φάγωμεν, να μην εξοδεύσω διά τα πλέον χρήσιμα».

Επιστολή του Ερρίκου προς τη Σοφία γραμμένη στα γαλλικά, 13 Οκτωβρίου 1871.

Επιστολή του Ερρίκου προς τη Σοφία γραμμένη στα γαλλικά, 13 Οκτωβρίου 1871.

Επιστολή του Ερρίκου προς τον πεθερό του Γεώργιο Εγγαστρωμένο, 28 Μαΐου 1872.

Η Σοφία ήταν μαζί με τον Ερρίκο στην Τροία όταν ήρθε στο φως η «Μετόπη του Ήλιου» στις 13 Ιουνίου 1871.

Η «Μετόπη του Ήλιου» από τον ελληνιστικό ναό της Αθηνάς στην Τροία.

«Η κυρία Schliemann με τα κοσμήματα της Ελένης της Τροίας». Το χαρακτικό που βασίστηκε σε φωτογραφία προέρχεται από το άρθρο της Amelia Edwards, “Dr. Schliemann’s Discovery at Mycenae,” The Graphic, 20 January 1877.

Πανοραμική απεικόνιση των ανασκαφών του Σλήμαν στον ταφικό κύκλο Α των Μυκηνών, 1876. Η Σοφία εμφανίζεται στο κάτω μέρος της εικόνας. Schliemann, Heinrich, Mycenae: A Narrative of Researches and Discoveries at Mycenae and Tiryns, New York 1878, plate VII

Τον Σεπτέμβριο του 1876 η Εφημερίς δημοσίευσε μια σειρά εκθέσεων για τις ανασκαφές στις Μυκήνες που έφεραν την υπογραφή «Σοφία Σχλιέμανν»

Ο Σλήμαν περήφανος της έγραψε: “your article in the Εφημερίς is much admired all over Greece and the Greek nation is proud to have a daughter who can write such articles.”

Μερικούς μήνες αργότερα, στις 8 Ιουνίου 1877, ο Ερρίκος και η Σοφία καλεσμένοι του Βασιλικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου στο Λονδίνο θα μιλήσουν από κοινού για τις ανασκαφές των Μυκηνών. H δημοσίευση της ομιλίας της Σοφίας στα πεπραγμένα των συναντήσεων του Ινστιτούτου

Επιστολή Ερρίκου προς τη Σοφία, 5 Αυγούστου 1871, όπου την προσφωνεί ως «Αγαπητόν μοι συζυγάκιον Σοφιάκιον» και υπογράφει ως «Γλυκοασπαζόμενος Σε είμαι ο πιστός Σοι σύζυγος».

Σε άλλη επιστολή (23-24 Οκτωβρίου 1871) o Ερρίκος θερμο-ευχαριστεί για την τροφή που του έχει στείλει στην Τρωάδα: «αγγελάκι μου χωρίς τα πλακουντιά Σου ήθελον αποθάνει διότι δεν έχω τίποτε να τρώγω».

Σε άλλη επιστολή (23-24 Οκτωβρίου 1871) o Ερρίκος θερμο-ευχαριστεί για την τροφή που του έχει στείλει στην Τρωάδα: «αγγελάκι μου χωρίς τα πλακουντιά Σου ήθελον αποθάνει διότι δεν έχω τίποτε να τρώγω».

Επιστολή του Ερρίκου προς τη Σοφία, χωρίς ημερομηνία, αλλά από τα συμφραζόμενα χρονολογείται στο 1871. Παραπονιέται ότι η Σοφία αμελεί να του γράψει: «δεν ευρίσκεις καιρόν να γράφης λέξιν προς τον καημένον σύζυγον όστις Σε ειδωλολατρεύει». Η Σοφία και ο Ερρίκος γράφουν σε «μια ιδιάζουσα γλώσσα μεταξύ αρχαΐζουσας καθαρεύουσας και αρχαίων ελληνικών». Οι επιστολές τους αποτελούν «ένα σημαντικό και ίσως το έσχατο, τεκμήριο της χρήσης μιας νεκρής γλώσσας στη διατύπωση θεμάτων καθημερινότητας και της συναισθηματικής σχέσης δύο ανθρώπων του 19ου αιώνα (Κουλμάση 2006, σ. 86). Τη χρήση υποκοριστικών καταλήξεων (συζυγάκι, αγγελάκι, Σοφιάκιον) στις προσφωνήσεις του, ο Ερρίκος θα πρέπει να τις έμαθε από τη Σοφία.

Επιστολικό δελτάριο της Σοφίας προς τον Ερρίκο, 18 Ιουλίου 1883.

Επιστολικό δελτάριο της Σοφίας προς τον Ερρίκο, 18 Ιουλίου 1883.

Εκλαϊκευμένη απόδοση της ζωής του Ερρίκου και της Σοφίας, σε μορφή κόμικ, στα ισπανικά, 17 Φεβρουαρίου 1971.

Στις 3 Απριλίου 1880, ο Σλήμαν εκμυστηρεύτηκε στον Virchow ότι αντιμετώπιζε προβλήματα περιοδικής ανικανότητας (ειδικά όταν ήταν αφοσιωμένος στη μελέτη και δημοσίευση των ανασκαφών του), που δημιουργούσαν προβλήματα στη σχέση του ζεύγους: «με τα νεύρα της Σοφίας να πάνε να σπάσουν». Σε παλιότερη συμβουλή του Virchow να μην κοιμούνται μαζί ο Ερρίκος και η Σοφία, ο Σλήμαν του απαντά ότι αυτό είναι αδύνατο με μια Ελληνίδα που για να κοιμηθεί ξαπλώνει πάντα στην αγκαλιά του άνδρα της

Στις 3 Απριλίου 1880, ο Σλήμαν εκμυστηρεύτηκε στον Virchow ότι αντιμετώπιζε προβλήματα περιοδικής ανικανότητας (ειδικά όταν ήταν αφοσιωμένος στη μελέτη και δημοσίευση των ανασκαφών του), που δημιουργούσαν προβλήματα στη σχέση του ζεύγους: «με τα νεύρα της Σοφίας να πάνε να σπάσουν». Σε παλιότερη συμβουλή του Virchow να μην κοιμούνται μαζί ο Ερρίκος και η Σοφία, ο Σλήμαν του απαντά ότι αυτό είναι αδύνατο με μια Ελληνίδα που για να κοιμηθεί ξαπλώνει πάντα στην αγκαλιά του άνδρα της

Ο Virchow απάντησε άμεσα στην επιστολή Σλήμαν. Αφού σύστησε κρύα ντους στην πλάτη και στην ισχιακή περιοχή για ένα μικρό χρονικό διάστημα, όπως και την κατανάλωση βαυαρικής μπύρας, τους συνέστησε «μέτρο ακόμα και στον έρωτα» (“Mäßigkeit ist enie große Tugend, auch in der Liebe. Sagen Sie das Ihrer Königin”).

Ο Virchow απάντησε άμεσα στην επιστολή Σλήμαν. Αφού σύστησε κρύα ντους στην πλάτη και στην ισχιακή περιοχή για ένα μικρό χρονικό διάστημα, όπως και την κατανάλωση βαυαρικής μπύρας, τους συνέστησε «μέτρο ακόμα και στον έρωτα» (“Mäßigkeit ist enie große Tugend, auch in der Liebe. Sagen Sie das Ihrer Königin”).

Ο διάσημος γιατρός Rudolph Virchow (1821-1902), πατέρας της σύγχρονης παθολογίας και ιδρυτής της Γερμανικής Ανθρωπολογικής Εταιρείας, υπήρξε στενός φίλος του ζεύγους Σλήμαν και αυτός που μεσολάβησε ώστε η Τρωϊκή Συλλογή να δωρηθεί από τον Σλήμαν στο γερμανικό κράτος.